Short answer
Belaging is het stelselmatig en opzettelijk inbreuk maken op iemands persoonlijke levenssfeer. De rechtspraak van 2025 en 2026 laat zien dat ook korte periodes voldoende kunnen zijn, dat de straf meestal een taakstraf met contactverbod is, maar dat hardnekkige stalkers gevangenisstraf en behandeling tegemoet zien.
Belaging, in het dagelijks spraakgebruik stalking, is strafbaar gesteld in artikel 285b van het Wetboek van Strafrecht. Het gaat om het wederrechtelijk, stelselmatig en opzettelijk inbreuk maken op de persoonlijke levenssfeer van een ander, met het oogmerk die ander te dwingen iets te doen of te dulden, of om vrees aan te jagen. Het strafmaximum is drie jaar gevangenisstraf. Volgens cijfers van het CBS werden in 2023 ruim 225.000 Nederlanders slachtoffer van stalking; slechts een op de vijf deed aangifte. In dit artikel beschrijven wij aan de hand van de rechtspraak uit 2025 en 2026 wanneer gedrag als belaging wordt bestraft, welke straffen worden opgelegd en wat dit betekent voor verdachten en slachtoffers.
Wanneer is sprake van stelselmatige belaging?
Het belangrijkste bestanddeel is het woord stelselmatig. De Hoge Raad beoordeelt dat aan de hand van de aard, de duur, de frequentie en de intensiteit van de gedragingen, de omstandigheden waaronder zij plaatsvonden en de invloed op het leven van het slachtoffer, alles in onderlinge samenhang. In oktober 2025 herhaalde de Hoge Raad dat kader in een zaak waarin een ex-partner in nog geen vier weken berichten stuurde, belde, een brief en een kaart naar het woonadres stuurde en de nieuwe vriend via Instagram benaderde; dat was voldoende voor belaging (ECLI:NL:HR:2025:1557). Het gerechtshof Amsterdam kwam in juli 2026 tot hetzelfde oordeel bij een periode van ruim twee weken waarin de verdachte herhaaldelijk belde, berichten stuurde en langs de woning van zijn ex-vriendin reed (ECLI:NL:GHAMS:2026:1948). Een lange periode is dus niet vereist; beslissend is of het contact via meerdere kanalen en op indringende wijze wordt opgedrongen tegen de uitdrukkelijke wens van het slachtoffer.
Het bewijs is in digitale zaken vaak het struikelblok. De rechtbank Rotterdam sprak in januari 2026 een verdachte vrij van belaging via sociale media omdat niet kon worden bewezen dat hij de gebruiker was van de anonieme accounts; het enkele vermoeden is daarvoor onvoldoende (ECLI:NL:RBROT:2026:1615). Waar de toeschrijving wél slaagt, bijvoorbeeld via DNA op een envelop, camerabeelden en telefoonlocaties, volgt een veroordeling. Zo veroordeelde de rechtbank Zeeland-West-Brabant een man die in drie maanden 69 keer contact zocht met grove en bedreigende brieven, sms-berichten en e-mails, verzonden met een prepaidtelefoon en Belgische postzegels (ECLI:NL:RBZWB:2025:1672).
De gebruikelijke straf: taakstraf, voorwaarden en een contactverbod
Voor een eerste veroordeling wegens belaging via berichten en telefoon hanteert het Openbaar Ministerie als uitgangspunt een taakstraf van 80 tot 150 uur met een voorwaardelijke gevangenisstraf. De rechtspraak volgt dat beeld. Het gerechtshof Amsterdam legde in januari 2025 100 uur taakstraf en twee weken voorwaardelijk op aan een man die zijn ex-partner twee maanden lang bleef benaderen, ook na een stopgesprek met de politie (ECLI:NL:GHAMS:2025:168). Vrijwel altijd worden daaraan bijzondere voorwaarden verbonden: een contactverbod, een locatieverbod, reclasseringstoezicht en behandeling. Steeds vaker legt de rechter daarnaast een zelfstandige vrijheidsbeperkende maatregel op grond van artikel 38v Sr op, voor drie tot vijf jaar en dadelijk uitvoerbaar, waarbij iedere overtreding van het contact- of locatieverbod automatisch tot een of twee weken hechtenis leidt. De rechtbank Zeeland-West-Brabant combineerde dat in februari 2025 met elektronisch toezicht op elf locaties, omdat behandeling met controle het slachtoffer beter beschermt dan alleen detentie (ECLI:NL:RBZWB:2025:976).
Hardnekkige stalkers: gevangenisstraf en tbs
Wie doorgaat na een stopgesprek, een gedragsaanwijzing of zelfs een eerdere veroordeling, wordt aanzienlijk zwaarder gestraft. De rechtbank Noord-Nederland veroordeelde in februari 2026 een man die zijn ex-partner bijna drie jaar belaagde, haar opwachtte bij haar werk, meermalen een tracker onder haar auto plaatste en haar met de dood bedreigde, tot achttien maanden gevangenisstraf en tbs met voorwaarden; het Openbaar Ministerie wees uitdrukkelijk op het risico van femicide (ECLI:NL:RBNNE:2026:262). De rechtbank Midden-Nederland legde 300 dagen gevangenisstraf en tbs met voorwaarden op aan een man die ondanks een contactverbod zijn ex-partner bleef bestoken en haar naam op zijn gezicht liet tatoeëren (ECLI:NL:RBMNE:2025:2756). In Den Haag kreeg een verdachte met een psychotische stoornis acht maanden gevangenisstraf en tbs met voorwaarden; de rechtbank oordeelde dat een korte nieuwe periode van belaging in 2025 hetzelfde patroon vertoonde als een eerdere periode jaren daarvoor en daarom stelselmatig was (ECLI:NL:RBDHA:2026:4263).
Belaging beperkt zich niet tot ex-partners. In 2026 werden onder meer een verhuurster, een wijkagent en een burgemeester het doelwit. De rechtbank Midden-Nederland veroordeelde een man die zeventien maanden lang foto's van een ander online plaatste met uit diens naam geschreven berichten over kindermisbruik tot veertien maanden gevangenisstraf, waarvan zes voorwaardelijk, met klinische opname (ECLI:NL:RBMNE:2026:2174).
Schadevergoeding voor het slachtoffer
Slachtoffers van belaging kunnen zich in de strafzaak voegen als benadeelde partij. De Hoge Raad bevestigde in februari 2026 dat niet alleen smartengeld, maar ook de kosten van psychische hulp voor vergoeding in aanmerking komen; in die zaak, waarin de verdachte ruim een jaar nepaccounts met de gegevens van het slachtoffer had gebruikt, bleef een schadevergoedingsmaatregel van bijna € 12.500 in stand (ECLI:NL:HR:2026:147). In de feitenrechtspraak worden bedragen aan immateriële schade toegewezen van € 1.000 tot € 10.000, afhankelijk van duur en ernst.
De rechtspraak van 2025 en 2026 laat zo twee kanten zien. Voor verdachten geldt dat ook een korte periode van aanhoudend contact strafbaar kan zijn en dat het negeren van een stopgesprek of contactverbod vrijwel zeker tot een zwaardere straf en een jarenlange maatregel leidt. Voor slachtoffers geldt dat aangifte, een goede vastlegging van alle contactmomenten en een onderbouwde schadevordering het verschil maken. Defence Advocaten staat zowel verdachten als slachtoffers in belagingszaken bij.