De strafrechtelijke aanpak van corruptie is de afgelopen jaren fors uitgebreid. De strafmaxima zijn verhoogd, de Rijksrecherche en het Anti Corruptie Centrum van de FIOD hebben meer capaciteit gekregen en ondernemingen worden aangesproken op omkoping door hun medewerkers, ook in het buitenland. Een verdenking van corruptie raakt niet alleen de betrokkene persoonlijk, maar ook de organisatie waarvoor hij werkt. Defence Advocaten staat ambtenaren, bestuurders, werknemers en ondernemingen bij in corruptiezaken.
Ambtelijke en niet-ambtelijke omkoping
Het Wetboek van Strafrecht kent twee vormen van corruptie. Ambtelijke omkoping betreft het geven van een gift, belofte of dienst aan een ambtenaar om hem tot iets te bewegen, en het aannemen daarvan door de ambtenaar. Het maakt niet uit of de ambtenaar daadwerkelijk in strijd met zijn plicht heeft gehandeld. Beide partijen zijn strafbaar, met een maximum van zes jaar gevangenisstraf. Ook buitenlandse ambtenaren en rechters vallen onder deze bepalingen.
Niet-ambtelijke omkoping speelt in de private sector: een werknemer of opdrachtnemer die een gift aanneemt en dat in strijd met de goede trouw verzwijgt voor zijn werkgever, en degene die de gift geeft. Het klassieke voorbeeld is de inkoper die van een leverancier een vergoeding ontvangt voor het gunnen van een opdracht. Ook hier geldt een maximum van vier jaar gevangenisstraf en een hoge geldboete.
Waar ligt de grens?
In veel corruptiezaken is de grens tussen relatiebeheer en omkoping het onderwerp van discussie. Een diner, een uitnodiging voor een sportwedstrijd of een kerstpakket is niet zonder meer strafbaar. Het gaat om de bedoeling waarmee de gift is gegeven, de verhouding tussen gever en ontvanger en de vraag of de ontvanger de gift open heeft gemeld. Het Openbaar Ministerie legt die grens strenger dan voorheen. Wij onderzoeken in iedere zaak of de gedraging werkelijk aan de wettelijke delictsomschrijving voldoet en of het opzet kan worden bewezen.
Het onderzoek en de gevolgen
Corruptieonderzoeken beginnen vaak met een melding van een klokkenluider, een intern onderzoek of een signaal uit een ander strafrechtelijk onderzoek. Daarna volgen doorzoekingen op kantoor en thuis, beslag op e-mail en telefoons, en verhoren van collega's. Voor ambtenaren betekent een verdenking vrijwel altijd schorsing en een disciplinair traject naast de strafzaak. Voor ondernemingen dreigt naast strafvervolging uitsluiting van aanbestedingen, verlies van vergunningen en reputatieschade.
Ondernemingen die zelf omkoping ontdekken, staan voor de vraag of zij dit moeten melden bij het Openbaar Ministerie. Zelfmelding en medewerking kunnen leiden tot een transactie in plaats van een openbare strafzaak, maar brengen ook risico's mee voor de betrokken personen. Wij adviseren ondernemingen en bestuurders over deze afweging en over de inrichting van een intern onderzoek dat later in de strafzaak stand houdt.
Onze aanpak
Corruptiezaken vragen om een advocaat die het financiële en het bestuurlijke domein begrijpt. Wij analyseren de geldstromen, de besluitvorming en de interne regels van de organisatie. Wij beoordelen of de betrokkene wist of behoorde te weten dat een gift een tegenprestatie verlangde, en of de gift volgens de interne regels is gemeld. Waar het bewijs sterk is, richten wij ons op de best haalbare afdoening, bij voorkeur zonder openbare zitting. Wij treden op voor natuurlijke personen en voor ondernemingen, en zorgen dat de belangen van de bestuurder en de onderneming ieder afzonderlijk worden behartigd.
Contact
Bent u als ambtenaar, bestuurder of werknemer uitgenodigd voor verhoor of is uw onderneming onderwerp van een corruptieonderzoek? Neem contact op met Defence Advocaten in Rotterdam. Wij zijn landelijk actief en adviseren discreet.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen ambtelijke en niet-ambtelijke omkoping?
Ambtelijke omkoping betreft giften aan of door ambtenaren en rechters. Niet-ambtelijke omkoping betreft werknemers en opdrachtnemers in de private sector die giften verzwijgen voor hun werkgever of opdrachtgever. Beide zijn misdrijven met een gevangenisstraf als mogelijke sanctie.
Is het aannemen van een cadeau als ambtenaar strafbaar?
Niet ieder cadeau. Strafbaar is het aannemen van een gift waarvan de ambtenaar weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat die is gegeven om hem te bewegen iets te doen of na te laten. De omvang van de gift, de context en het melden ervan bij de werkgever spelen een rol.
Kan een bedrijf worden vervolgd voor omkoping door een werknemer?
Ja. Als de omkoping plaatsvond in de sfeer van de onderneming en ten bate van de onderneming, kan de rechtspersoon worden vervolgd. Bestuurders kunnen daarnaast persoonlijk worden vervolgd als zij daaraan feitelijk leiding hebben gegeven of hebben nagelaten in te grijpen.
Word ik geschorst als ik als ambtenaar verdacht word?
In de praktijk vrijwel altijd. De schorsing en het disciplinaire onderzoek staan los van de strafzaak. Wij stemmen de verdediging in beide trajecten op elkaar af, zodat een verklaring in het ene traject u niet schaadt in het andere.
Moet mijn onderneming een ontdekte omkoping melden?
Er bestaat geen algemene wettelijke meldplicht, maar zelfmelding kan de afdoening beïnvloeden. Of melden verstandig is, hangt af van de feiten, de bewijspositie en de belangen van de betrokken personen. Laat u daarover adviseren voordat u contact opneemt met het Openbaar Ministerie.