Na een veroordeling door het gerechtshof staat nog één rechtsmiddel open: cassatie bij de Hoge Raad. De Hoge Raad beoordeelt niet opnieuw de feiten, maar toetst of het hof het recht juist heeft toegepast en zijn beslissing voldoende heeft gemotiveerd. Dat maakt cassatie een specialistische procedure met eigen regels en strikte termijnen. Defence Advocaten stelt cassatie in en voert cassatieprocedures voor cliënten uit het hele land.
Wat toetst de Hoge Raad?
In cassatie kan niet worden geklaagd dat het hof de feiten verkeerd heeft gewaardeerd of dat een getuige ten onrechte geloofwaardig is geacht. Wel kan worden geklaagd over schending van het recht, over de verwerping van een gevoerd verweer, over de bewijsconstructie en over de motivering van de straf. Als het hof een verweer heeft verworpen zonder daar begrijpelijk op in te gaan, of een bewijsmiddel heeft gebruikt dat de bewezenverklaring niet kan dragen, kan de Hoge Raad de uitspraak vernietigen.
Ook procedurele fouten, zoals het niet beslissen op een verzoek om getuigen te horen of het overschrijden van de redelijke termijn, zijn in cassatie aan te vechten. De kansen in cassatie hangen daarmee sterk af van wat er in hoger beroep is gebeurd. Een verweer dat in hoger beroep niet is gevoerd, kan in cassatie meestal niet meer worden aangevoerd.
Termijnen en verloop van de procedure
Cassatie moet binnen veertien dagen na de uitspraak van het hof worden ingesteld. Die termijn is hard; wie te laat is, wordt niet-ontvankelijk verklaard. Na het instellen ontvangt de advocaat een aanzegging van de Hoge Raad, waarna binnen twee maanden een cassatieschriftuur moet worden ingediend. Zonder schriftuur wordt het beroep niet behandeld. In de schriftuur worden de klachten, de zogeheten middelen, precies geformuleerd en onderbouwd met verwijzingen naar het dossier en de rechtspraak.
Daarna neemt de advocaat-generaal bij de Hoge Raad een conclusie: een onafhankelijk advies over de middelen. Op die conclusie kan de verdediging schriftelijk reageren. Vervolgens doet de Hoge Raad uitspraak. Wordt de uitspraak vernietigd, dan wordt de zaak meestal verwezen naar een ander gerechtshof, dat de zaak opnieuw behandelt binnen de grenzen die de Hoge Raad heeft gesteld. De hele procedure duurt doorgaans één tot anderhalf jaar.
Wanneer heeft cassatie zin?
Niet iedere veroordeling leent zich voor cassatie. De Hoge Raad doet zaken zonder inhoudelijke motivering af als de klachten geen kans van slagen hebben of de verdachte onvoldoende belang heeft. Wij beoordelen daarom eerst het arrest en de processen-verbaal van de zittingen in hoger beroep en geven u een eerlijk advies over de kansen. Alleen als er een reëel cassatiemiddel is, adviseren wij de procedure door te zetten.
Cassatie kan wel degelijk lonen. Een vernietiging op een bewijsklacht leidt tot een nieuwe behandeling met alle mogelijkheden van dien. En ook een klacht over de strafmotivering of de redelijke termijn kan tot een lagere straf leiden. Bovendien schorst het instellen van cassatie de tenuitvoerlegging van de straf, tenzij u in voorlopige hechtenis zit.
Veelgestelde vragen
Binnen welke termijn moet cassatie worden ingesteld?
Binnen veertien dagen na de uitspraak van het gerechtshof. Als u niet bij de uitspraak aanwezig was en niet wist van de zittingsdatum, kan de termijn later beginnen te lopen. Neem direct na de uitspraak contact op.
Beoordeelt de Hoge Raad de zaak opnieuw?
Nee. De Hoge Raad beoordeelt alleen of het hof het recht juist heeft toegepast en zijn uitspraak begrijpelijk heeft gemotiveerd. De feiten worden niet opnieuw vastgesteld en er worden geen getuigen gehoord.
Wat gebeurt er als de Hoge Raad de uitspraak vernietigt?
Meestal wordt de zaak verwezen naar een ander gerechtshof, dat de zaak opnieuw behandelt. Soms doet de Hoge Raad de zaak zelf af, bijvoorbeeld door de straf te verlagen wegens overschrijding van de redelijke termijn.
Moet ik mijn straf uitzitten tijdens de cassatieprocedure?
Zolang de cassatieprocedure loopt, is de uitspraak niet onherroepelijk en wordt de straf niet ten uitvoer gelegd. Dat geldt niet voor voorlopige hechtenis: wie vastzit, blijft in beginsel vastzitten.
Heb ik een gespecialiseerde cassatieadvocaat nodig?
In strafzaken mag iedere advocaat een cassatieschriftuur indienen, maar de procedure vraagt specifieke kennis van de eisen die de Hoge Raad aan middelen stelt. Een slecht geformuleerd middel wordt zonder inhoudelijke beoordeling afgedaan. Laat de schriftuur daarom opstellen door een advocaat met ervaring in cassatie procedures.