Een verdenking van moord, doodslag of een poging daartoe is de zwaarste verdenking die het strafrecht kent. Het onderzoek is intensief, de voorlopige hechtenis duurt maanden en de mogelijke straffen lopen op tot levenslang. In deze zaken telt iedere beslissing vanaf het eerste verhoor. Defence Advocaten heeft ruime ervaring in levensdelicten en staat verdachten en nabestaanden bij in Rotterdam en bij alle rechtbanken en gerechtshoven in Nederland.
Het verschil tussen moord en doodslag
Doodslag is het opzettelijk doden van een ander. Moord is doodslag met voorbedachte raad: de dader heeft de gelegenheid gehad om na te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn daad en heeft zich daar aantoonbaar rekenschap van gegeven. Dat onderscheid is bepalend voor de straf. Op doodslag staat maximaal vijfentwintig jaar gevangenisstraf, op moord levenslang of een tijdelijke straf van maximaal dertig jaar.
Het bewijs van voorbedachte raad is voor het Openbaar Ministerie vaak lastig. Het gaat om de vraag of de verdachte tijd heeft gehad om zich te beraden en of er aanwijzingen zijn dat de daad in een opwelling plaatsvond. Een groot deel van de verdediging in levensdelicten richt zich op dit onderscheid, en daarnaast op de vraag of het opzet op de dood wel bewezen kan worden. Wie een klap uitdeelt waardoor iemand ongelukkig valt en overlijdt, heeft mogelijk geen opzet op de dood gehad. Dan is sprake van mishandeling met dodelijk gevolg, met een aanzienlijk lagere strafmaat.
Poging tot doodslag
Ook bij een poging is de strafdreiging hoog. Poging tot doodslag wordt vaak ten laste gelegd bij steekincidenten, schietpartijen en ernstige mishandelingen, ook als het slachtoffer volledig is hersteld. De vraag is dan of de verdachte de aanmerkelijke kans op de dood bewust heeft aanvaard. Waar de messteek zat, hoe hard is geslagen en wat de verdachte wist, bepaalt of de rechter voorwaardelijk opzet op de dood aanneemt of dat het bij zware mishandeling blijft.
Voorlopige hechtenis en onderzoek
Bij een verdenking van een levensdelict wordt de voorlopige hechtenis vrijwel altijd bevolen. Na de inverzekeringstelling van drie dagen beslist de rechter-commissaris over veertien dagen bewaring, waarna de raadkamer van de rechtbank de gevangenhouding met telkens maximaal negentig dagen kan verlengen. Wij toetsen bij ieder beslismoment of de verdenking en de gronden nog stand houden en bepleiten waar mogelijk schorsing van de hechtenis.
Het opsporingsonderzoek in levensdelicten is omvangrijk: forensisch sporenonderzoek, sectie, telefoongegevens, camerabeelden en tientallen getuigenverhoren. Regelmatig wordt de verdachte ter observatie opgenomen in het Pieter Baan Centrum om de vraag naar toerekeningsvatbaarheid te beantwoorden. De uitkomst van die rapportage is van grote invloed op de straf en op de vraag of tbs wordt opgelegd. Wij begeleiden u bij het besluit om al dan niet mee te werken aan dit onderzoek.
Onze aanpak
In levensdelicten laten wij niets aan het toeval over. Wij lezen ieder proces-verbaal, laten forensische conclusies waar nodig door eigen deskundigen toetsen en vragen bij de rechter-commissaris om aanvullend onderzoek als het dossier vragen oproept. Wij bereiden u voor op ieder verhoor en op de zitting, die in deze zaken meerdere dagen kan duren. Wij zijn ook uw aanspreekpunt voor uw familie, die in deze periode veel vragen heeft.
Levensdelicten trekken aandacht van de media. Wij adviseren u en uw naasten over de omgang met pers en zorgen dat uw belangen ook buiten de rechtszaal worden bewaakt.
Direct bijstand
Wordt u of een familielid verdacht van moord, doodslag of een poging daartoe? Neem direct contact op met Defence Advocaten. Wij zijn bereikbaar voor een eerste gesprek en kunnen op korte termijn in het huis van bewaring op bezoek komen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen moord en doodslag?
Moord is doodslag met voorbedachte raad: de dader heeft de tijd gehad om over zijn daad na te denken. Doodslag is opzettelijk doden zonder die kalme beraad. Op moord staat levenslang of maximaal dertig jaar, op doodslag maximaal vijfentwintig jaar.
Hoe lang duurt de voorlopige hechtenis bij een levensdelict?
De voorlopige hechtenis wordt in deze zaken meestal verlengd tot aan de inhoudelijke behandeling. Omdat de rechtbank de zaak binnen bepaalde termijnen moet behandelen, vindt iedere drie maanden een zitting plaats, in de praktijk een pro-formazitting. De inhoudelijke behandeling volgt vaak pas na een jaar of langer.
Moet ik meewerken aan onderzoek in het Pieter Baan Centrum?
U bent niet verplicht mee te werken. Weigering kan echter tot gevolg hebben dat de rechter op andere gronden tot een oordeel over uw geestestoestand komt. Of meewerken verstandig is, hangt af van uw zaak en bespreken wij uitvoerig met u.
Kan ik in hoger beroep na een veroordeling voor doodslag?
Ja. Hoger beroep moet binnen veertien dagen na de uitspraak worden ingesteld. Het gerechtshof behandelt de zaak dan opnieuw in volle omvang. Daarna staat nog cassatie bij de Hoge Raad open.
Wat gebeurt er met mijn familie tijdens de zaak?
Uw familie kan u bezoeken in het huis van bewaring, tenzij beperkingen zijn opgelegd. In de eerste fase van het onderzoek is contact met de buitenwereld vaak verboden. Wij houden uw familie op de hoogte voor zover uw belang dat toelaat.