Sinds de invoering van de omvangrijke sanctiepakketten tegen Rusland is de handhaving van sanctiewetgeving in Nederland sterk toegenomen. De FIOD en het Openbaar Ministerie onderzoeken bedrijven die goederen hebben geleverd aan gesanctioneerde partijen, die betalingen hebben ontvangen van bevroren tegoeden of die via tussenpersonen sancties zouden hebben omzeild. Ook particulieren met een band met gesanctioneerde personen worden geraakt. Defence Advocaten adviseert en verdedigt in sanctiezaken, vanuit Rotterdam en landelijk.
Wat zijn sanctiezaken?
Sancties worden vastgesteld door de Verenigde Naties en de Europese Unie en zijn in Nederland strafbaar gesteld via de Sanctiewet 1977 en de Wet op de economische delicten. Zij verbieden de handel in bepaalde goederen en diensten met bepaalde landen, het ter beschikking stellen van geld of goederen aan personen en organisaties op de sanctielijsten, en het omzeilen van die verboden. Overtreding is bij opzet een misdrijf met een maximumstraf van zes jaar gevangenisstraf en hoge geldboetes, ook voor de betrokken onderneming.
Daarnaast bestaat er wetgeving over exportcontrole op strategische goederen en technologie met een mogelijk militaire toepassing. De export daarvan is vergunningplichtig. Bedrijven die zonder vergunning exporteren, bijvoorbeeld omdat zij niet wisten dat hun product onder de controlelijst valt, worden strafrechtelijk vervolgd.
Hoe komt een bedrijf in beeld?
Sanctieonderzoeken beginnen vaak bij de Douane, die zendingen tegenhoudt in de Rotterdamse haven, of bij een bank die een transactie meldt. Ook meldingen van concurrenten en informatie uit buitenlandse onderzoeken spelen een rol. Daarna volgen doorzoekingen op kantoor, beslag op administratie en e-mail, en verhoren van medewerkers en bestuurders. De centrale vraag is steeds of de onderneming wist of had moeten weten dat een levering of betaling onder een sanctieverbod viel.
Veel bedrijven raken in de problemen door onduidelijkheid over de eindgebruiker van hun product of over de eigenaar van hun handelspartner. Sancties gelden ook voor ondernemingen die door gesanctioneerde personen worden gecontroleerd, zonder dat die op de lijst staan. Een gebrekkige screening van handelspartners wordt door het Openbaar Ministerie al snel als bewuste nalatigheid gezien.
Advies en verdediging
Wij staan ondernemingen bij die vermoeden dat zij in het verleden een sanctieregel hebben overtreden en willen weten of en hoe zij dat moeten melden. Wij begeleiden interne onderzoeken en adviseren over de inrichting van de screening van handelspartners. Zodra een strafrechtelijk onderzoek loopt, richten wij ons op het bewijs van wetenschap en opzet, de uitleg van de vaak ingewikkelde Europese verordeningen en de rol van de individuele bestuurders. In veel zaken is een transactie zonder openbare zitting de beste uitkomst; wij onderhandelen daarover met het Functioneel Parket.
Contact
Is een zending van uw bedrijf tegengehouden, heeft u een uitnodiging voor verhoor ontvangen of zijn uw tegoeden bevroren? Neem contact op met Defence Advocaten in Rotterdam. Wij adviseren en verdedigen in sanctiezaken door het hele land, ook in het Engels en Duits.
Veelgestelde vragen
Welke straf staat op het overtreden van sancties?
Bij opzettelijke overtreding maximaal zes jaar gevangenisstraf en een geldboete van de vijfde categorie; voor ondernemingen kan de boete oplopen tot een percentage van de jaaromzet. Daarnaast wordt het behaalde voordeel ontnomen. Zonder opzet blijft het een overtreding met een lagere strafmaat.
Ik wist niet dat mijn klant gesanctioneerd was. Ben ik strafbaar?
Het Openbaar Ministerie moet opzet bewijzen, maar dat omvat ook bewust de aanmerkelijke kans aanvaarden dat een verbod werd overtreden. Wie zijn handelspartners niet heeft gescreend terwijl er aanwijzingen waren, loopt risico. Wij beoordelen in uw zaak of van opzet sprake kan zijn.
Moet ik een eerdere overtreding melden?
Er bestaat geen algemene meldplicht voor sanctieovertredingen, maar in sommige gevallen wel voor toezichthouders of bij het aanvragen van een ontheffing. Zelfmelding kan de afdoening beïnvloeden. Laat u adviseren voordat u contact opneemt met de Douane of het Openbaar Ministerie.
Gelden sancties ook voor bedrijven die niet op de lijst staan?
Ja. Sancties gelden ook voor ondernemingen die eigendom zijn van of worden gecontroleerd door gesanctioneerde personen of organisaties, ook al staan zij zelf niet op de lijst. Het bepalen van de uiteindelijke eigenaar van een handelspartner is daarom een verplicht onderdeel van de screening.