Na een ernstig arbeidsongeval staat de Nederlandse Arbeidsinspectie vaak dezelfde dag nog op het terrein. De werkgever moet het ongeval direct melden en het onderzoek dat volgt, kan uitmonden in een hoge bestuurlijke boete of in strafvervolging van de onderneming en haar leidinggevenden. Wat u in de eerste uren en dagen na het ongeval zegt en doet, bepaalt in belangrijke mate de uitkomst. Defence Advocaten staat werkgevers, bestuurders en leidinggevenden bij na arbeidsongevallen, in Rotterdam en landelijk.
Meldplicht en het onderzoek van de Arbeidsinspectie
Een arbeidsongeval dat leidt tot de dood, ziekenhuisopname of blijvend letsel moet onmiddellijk bij de Arbeidsinspectie worden gemeld. Het niet melden is zelfstandig beboetbaar. De inspecteurs onderzoeken vervolgens of de werkgever aan zijn zorgplicht heeft voldaan: was er een risico-inventarisatie, waren de machines beveiligd, waren de werknemers geïnstrueerd en werd er toezicht gehouden. Zij horen het slachtoffer, collega's en leidinggevenden en nemen documenten mee.
Tijdens dit onderzoek is de werkgever verplicht mee te werken, maar zodra het onderzoek is gericht op het opleggen van een boete of op strafvervolging, geldt het zwijgrecht. In de praktijk wordt die grens door inspecteurs niet altijd scherp aangegeven. Verklaringen van leidinggevenden in de eerste dagen na het ongeval keren regelmatig terug als kernbewijs in het boeterapport of de strafzaak. Wij adviseren daarom om ons in te schakelen voordat er verklaringen worden afgelegd.
Bestuurlijke boete of strafzaak
De Arbeidsinspectie kiest per zaak tussen een bestuurlijke boete en een proces-verbaal voor het Openbaar Ministerie. Bestuurlijke boetes lopen bij ernstige ongevallen op tot tienduizenden euro's per overtreding, met verhogingen bij dodelijk letsel en herhaling. Tegen het boetebesluit staat bezwaar en beroep open, en in die procedure kunnen boetes aanzienlijk worden gematigd als de werkgever kan aantonen dat de risico's waren geïnventariseerd, dat er een veilige werkwijze bestond en dat daarop werd toegezien.
Bij zeer ernstige ongevallen, bij dodelijk letsel of bij een werkgever die eerder is beboet, volgt strafvervolging. Dan wordt niet alleen de rechtspersoon vervolgd wegens overtreding van de Arbeidsomstandighedenwet, maar regelmatig ook wegens dood of zwaar lichamelijk letsel door schuld. Leidinggevenden en bestuurders kunnen persoonlijk worden vervolgd als feitelijk leidinggever. Hier staan naast hoge geldboetes ook taakstraffen en gevangenisstraffen op het spel.
Wat wij voor u doen
Vanaf het moment van het ongeval begeleiden wij de communicatie met de Arbeidsinspectie en bereiden wij leidinggevenden voor op hun verhoor. Wij verzamelen de stukken die aantonen wat de onderneming aan veiligheid heeft gedaan en laten waar nodig een eigen technisch deskundige de oorzaak van het ongeval onderzoeken. Vaak blijkt dat het ongeval een andere oorzaak had dan het boeterapport veronderstelt, of dat de werknemer handelde in strijd met duidelijke instructies.
In de boeteprocedure voeren wij bezwaar en beroep. In de strafzaak richten wij ons op de vraag of de zorgplicht daadwerkelijk is geschonden, of er een oorzakelijk verband is met het letsel en of de betrokken leidinggevende persoonlijk een verwijt kan worden gemaakt. Wij bewaken daarbij dat de belangen van de onderneming en die van de individuele leidinggevende ieder afzonderlijk worden behartigd.
Contact
Heeft zich in uw bedrijf een ernstig arbeidsongeval voorgedaan, is een boeterapport ontvangen of bent u als leidinggevende uitgenodigd voor verhoor? Neem direct contact op met Defence Advocaten in Rotterdam.
Veelgestelde vragen
Welke arbeidsongevallen moet ik melden?
Ieder arbeidsongeval dat leidt tot de dood, tot ziekenhuisopname of tot blijvend letsel moet direct bij de Nederlandse Arbeidsinspectie worden gemeld. Bij twijfel is melden verstandig; het niet melden van een meldingsplichtig ongeval is een zelfstandige overtreding met een hoge boete.
Moet ik als leidinggevende antwoord geven aan de Arbeidsinspectie?
U bent verplicht mee te werken aan het toezicht, maar zodra het verhoor is gericht op het vaststellen van een overtreding waarvoor een boete of straf kan volgen, heeft u zwijgrecht. Laat u vóór het verhoor adviseren over wat u wel en niet verklaart.
Hoe hoog is de boete na een arbeidsongeval?
Dat hangt af van de overtreding, de ernst van het letsel en de omvang van het bedrijf. Bij ernstig letsel worden boetes van tienduizenden euro's opgelegd, bij dodelijk letsel meer. De boete kan worden gematigd als de werkgever aantoont dat hij de risico's kende, een veilige werkwijze had en daarop toezag.
Kan ik persoonlijk worden vervolgd na een ongeval in mijn bedrijf?
Ja. Bestuurders en leidinggevenden kunnen worden vervolgd als feitelijk leidinggever wanneer zij op de hoogte waren van een onveilige situatie en niet hebben ingegrepen. Bij dodelijk letsel kan daarnaast dood door schuld ten laste worden gelegd.
De werknemer negeerde de instructies. Ben ik dan nog aansprakelijk?
Eigen onvoorzichtigheid van de werknemer ontslaat de werkgever niet automatisch van zijn zorgplicht, omdat de werkgever ook op de naleving van instructies moet toezien. Het kan wel leiden tot een lagere boete of tot vrijspraak als de werkgever alles heeft gedaan wat redelijkerwijs van hem kon worden verwacht.